Dünya üzerinde 224 ülkede 11.000’den fazla stadyum bulunmakta olup 4627 tanesi Avrupa kıtasındadır. Bunlar sadece günümüzün en popüler sporlarından olan futbol stadyumları değil tabii ki. Stadyumlardan bahsetmek gerekirse, ilk stadyum M.Ö. 8. Yüzyılda yapılmıştır. “U” şeklinde olan bu stadyumda sadece bir adet 192 m uzunluğunda ve 32 m genişliğinde bir pist bulunmaktadır. Yapım şekillerine baktığımızda “U” şeklindeki bu stadyumlar belli bir şev açısı kullanılarak yerin altına doğru kazı yapılarak veya yeryüzü seviyesi üzerinde belli bir yüksekliğe kadar yapılmışlardır.

Stadyum denildiğinde hepimizin aklına, en azından benim aklıma, ilk olarak futbol stadyumları gelse de aslında yarış pistleri de bu kategoriye dahildir. Günümüzün en büyük stadyumu 250.000 kapasiteli Amerika’da bulunan Indianapolis Speedway pistidir. Yarış pistlerini bu kategori dışında tutarsak dünyanın en yüksek kapasiteli stadyumu Kuzey Kore’nin başkenti Pyongyang’da bulunan 207.000 m2’lik bir alana yayılmış, yapımı 30 ay sürmüş ve 1 Mayıs 1989 yılında açılmış Rungrado May Day stadyumudur.

Beijing’de bulunan Beijing Ulusal Stadyumu günümüzün en ilgi çekici stadyumlarından biri, yapımı tamamlandıktan sonra Çin halkı tarafından “The Bird’s Nest” (Kuş Yuvası) olarak adlandırılmıştır. 2008 olimpiyat oyunlarından sonra 91.000 olan kapasitesi 80.000’e düşürülmüştür. Büyük bir betonarme yapı olan stadyumun dış cephesi ve çatısı çelik bir yapıyla kaplanmıştır. Bu yapı stadyuma kuş yuvası izlenimi vermektedir. [fotoğraf 3-4] Çelik kısımlar kompleks bir geometriden oluşmaktadır. 24 ana kolona bağlı eğri kirişler yer altına doğru gidip kaybolmakta, dış cephede tekrar ortaya çıkmakta ve stadyumun çatısının ortasındaki açıklığa tanjant olacak şekilde yerleştirilmiştir. Yapının geri kalan kısmında 7500’den daha fazla kiriş ve kolon bulunmakta ve toplamda 42 ton ağırlıkta ve 36 kilometrelik bir uzunluktadır. Dizayn sırasında Beijing’de sürekli meydana gelen depremler de göz önünde tutulmuştur. EFTA adında yarı transparan bir membran bazı kirişlerin arasına yerleştirilmiştir. Yerleştirilen bu membran güneş ışığının stadyumun içine kısmen girmesini sağlamaktadır.

İstanbul’da yapılmış Atatürk Olimpiyat Stadından da bahsedelim biraz. Stadyumun mimarları ülkemizin de aday olduğu 2008 olimpiyatları için yapılan bu stadyumun özel bir dizaynı olmasını istemişler. Batı yakasındaki tribünün üstünü kapatan çatı bir orak şeklinde olup Türk Bayrağındaki Ay şeklini anımsatmakta ve Asya ve Avrupa arasındaki köprü olan İstanbul’u sembolik olarak temsil etmektedir. [fotoğraf 5] Doğu ve Batı tribünlerinin çatısı 60 metrelik beton kolonlarla desteklenmekte ve 2 adet askı halatı ile çatıya bağlanmaktadır.

2005 yılında Münih’te yapılan Allianz Arena 66.000 kapasiteli stadyumun dış cephesi ev sahibi, Bayern Münich ve 1860 Münich, iki takımın hangisinin maçı varsa o takımın rengine bürünmektedir. Bu betonarme yapının tüm dış cephesi transparan kirişlerden oluşmaktadır. Bu sayede stadyumun ışıkları ve aldığı renk dışarıdan 50 metre büyüklüğünde bir oyuncak gibi gözükmektedir.

 

 

Hazırlayan: Çağatay HANEDAN

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz
Lütfen adınızı giriniz