İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ’NDE YAPAY ZEKA

0
410

İlk olarak Yapay Zeka nedir?

Yapay zeka genel bir tabirle; insanlar tarafından üretilen, makinelere yüklenen kendi kendine öğrenme kabiliyeti ile sorun çözme ve bağdaştırma gibi insani bilişsel özelliklere sahip akıl örnekleri ya da akıllıca yazılımlar üretmenin yolu olarak tanımlanabilir. Bu yapay zihin, istatiksel teknikler kullanılarak açıkça programlanmadan insani özelliklerin taklidiyle, ilgili davranışların uygulanması işlemi olan makine öğrenmesi sayesinde, veriden öğrenme yeteneğini kazanır. Yapay zeka elinizdeki verileri algılayıp kullanarak mantık yürütebilir, hipotezler üretebilir, muhtemel etkileri tahmin ederek bunlara uygun yargılarda bulunup modellemeler yaratabilir.Yapay Zeka mesleklerimizi elimizden mi alacak?

Yapay zeka alanındaki çalışmaların başlıca hedefleri algılama, nesne işleme, hareket ettirme, öğrenip akıl yürütme ve plan yapma gibi alanlarda iş yaşamını kolaylaştırmak üzerine. Yani insan aklının yerini almaktan ziyade, amaç; elinde bulundurduğu özellikler ile insanlığa yardımcı olmak. Teknolojinin gelişmesiyle kaybolan iş alanları her ne kadar göz korkutucu olsa da, ortaya çıkan yepyeni meslekler de bir o kadar istihdamı arttırıyor. Bu çalışmalar sonucunda ortaya çıkan teknolojileri eğitebilecek ve kullanabilecek insanlara her vakit ihtiyaç olacak.İnşaat Mühendisliği açısından Yapay Zekanın durumu ne?

Dünya üzerindeki işgücünün ortalama yüzde 7’si inşaat sektöründe çalışıyor, bu alanda yapılmakta olan harcamalar yıllık toplamda 10 trilyon dolara ulaşıyor. Bu açıdan bakıldığında en önemli sektörlerden biri olduğu açık olan inşaat endüstrisi, verimliliği arttırmak amaçlı yapay zeka üstüne yapılan yatırımlarda diğer sektörlere nazaran oldukça geride kalıyor. Piyasadaki çoğu sektörde kullanımı hızla yaygınlaşmaya devam eden, işleri kolaylaştırması, maliyetleri düşürmesi gibi artı özellikleriyle ön plana çıkan yapay zeka, inşaat sektöründe henüz yeni yeni baş gösteriyor, önümüzdeki yıllarda hızlanması beklenen YZ projeleri revaçta. Kağıda dayalı işten dijital iş akımına geçiş ile amaçlanan daha akıllı, güvenli ve verimli çalışmalara ulaşmak kolaylaşıyor. Yakın zamanda yapay zekanın her sektörde aktif kullanımı bir gereklilik haline gelecek, günün sonunda alanda ilerleme kaydeden sektörler modern dünyaya ayak uydurabilecek.İnşaat Mühendisliği alanında hangi yapay zeka teknikleri kullanılıyor?

  1. Bulanık Mantık (Fuzzy Logic): Bilgisayarın dili 0 ve 1’ler, tabii ki yapay zekaya da hakimler. Klasik mantıkta 1 değerini alan nesne küme elemanı, 0 ise değildir ve yalnızca 1 ve 0 vardır. Ancak bulanık mantıkta 0 ve 1 arasında değişebilen değerler üyelik işlevini oluşturur ve bulanık mantık bir gri bölge sunar. Günlük hayattan örnek vermek gerekirse, suya yalnızca sıcak veya soğuk demeyiz, çünkü sıcaklığın belirli bir derecesi vardır. BM’de belirsizlik bu durumu temsil eden üyelere atanan fonksiyon ile belirlenir. En büyük önem derecesindeki öğe 1 değerindeyse geri kalanı 0 ve 1 arasında değişim gösterir. İnşaat mühendisliği uygulamalarında temel kullanım avantajı içsel bağımlılık ve yapının doğrusal olmayan bir davranışını tanıtma yeteneğine sahip olması.
  2. Yapay Sinir Ağları: İnsan sinir sistemi modelinin basitleştirilmiş hali; giriş, çıkış ve veri kümelerini kullanarak sistem davranışını öğrenebilen esnek matematiksel modelleme yöntemidir. Mevcut örnekler üzerinden oluşturduğu genellemeler neticesinde herhangi bir problem hakkında girdi çıktıya uygun daha önce görülmemiş çözümler üretebilir. İnşaat mühendisliğinde yapılan çalışmalarda avantajı, bir değişkene bağlı diğer bağımsız değişkenlerin etki derecesinin kolayca bulunmasını sağlayarak deneysel verilere yakın ve yeterli sonuçlar vermesinin yanında yeni değerler üretebilmesi. Algoritması genellikle karakutu olarak adlandırılan YSA kompleks ve doğrusal olmayan sorunların çözümü için ideal. Proje bütçesi gibi birçok etmene bağlı faktörde her elemana uygun ağırlıklar atanmasıyla en doğru tahminlerin elde edilmesini sağlar.
  3. Sinirsel – Bulanık Sistem (Neuro Fuzzy): Verilerden bulanık sistem oluşturma tekniğine sahip, örneklerden öğrenerek bu sistemi geliştiren bir teknik. Kısaca bu teknikte bulanık sistem ve öğrenme algoritması için sinir ağı teorisi bir arada bulunuyor.
  4. Genetik Algoritmalar: Doğal seçilim ilkesine dayanan; seleksiyon, çarprazlama, mutasyon gibi operatörlerin kullanıldığı sayısal iyileştirme yöntemi. Bağımsız parametreler kromozomlar içine kodlanılır. Yapıların her anlamda optimizasyonunda avantajlı hesaplama sonuçlarına ulaşmak mümkündür.

YZ İnşaatta hangi alanlarda kullanılabilir?

  • Maliyet Aşımının Önüne Geçiş, Planlama ve Uygulama: Yapılacak sözleşme türünü seçen, proje büyüklüğünü belirleyen, yöneticilerin yetkinlik düzeylerinin ölçümünü yapan ve öngörülen maliyetleri hesaplayan yapay sinir ağları sayesinde proje en gerçekçi halinde, zaman ve maliyet açısından tasarrufluca planlanabilir. Projelerde gerekecek bütçeleri öngören bir sistem yardımıyla ileride oluşabilecek sorunlar güçlendirilmiş öğrenme sayesinde büyümeden çözülebilir. Kalite yönetimi, proje programına göre yeterli sayıda işçinin ve teçhizatın ayarlanması, materyal tanıma programı sayesinde inşaat alanlarında kullanılan nesnelerin tamamının robotların belleği tarafından tanımlanmasıyla kolaylaştırılabilir.Maliyet Muhasebesi Eğitimleri- Giderlerin Sınıflandırılması – DUYGU DOĞAN
  • Modelleme, tasarım, optimizasyon: Her zaman için daha iyiyi hedefleyen projelerde aynı proje için oluşturulacak sonsuz model kombinasyonu ve alternatifi değerlendirerek istenen tasarım en optimize haliyle seçilebilir. Önceki yıllarda yapılmış çalışma verilerini inceleyerek bunları kategorilere ayırmak insanlar için zorlu, uzun ve meşakkatli bir işken makine öğrenimi ile anlamlı bilgiler oluşturmak birkaç saniyeyi alıyor. Böylece yeteri kadar iyi düzenlenmemiş bu tip verileri analiz etmek, verimlilik sağlamak, ekipman ve işçi konumu değerlendirmek, hangi alanın yeterli hangisinin yetersiz olduğunu belirlemek gibi süreçler hız kazanıyor.
  • İş güvenliği ve verimlilik: Proje yöneticileri yüz tanıma, kameralar ve benzeri teknolojilerin kullanımıyla şantiye çalışmalarını gerçek zamanlı olarak da izleyebilir, çalışan ve çalışma verimliliğini, prosedüre uygunluğu değerlendirebilir. İş kazaları ve bu kazalar sonucunda yaşanan işçi ölümleri inşaat sektöründe diğer sektörlere kıyasla 5 kat daha fazla. Bir YZ uygulaması ile inşaat alanında oluşabilecek riskler minimuma indirilip güvenlik önlemi almayan işçiler, iş güvenliğine ve belirlenmiş kalıplara aykırı düşen durumların tespitiyle çalışanlar görüntü analizi sayesinde uyarılabilir. Risk derecelendirmesi bu program vesilesiyle kolaylaşırken erken önlem alma imkanı da artacaktır. Ayrıca giyilebilir sensörler yardımıyla işçilerin yeri belirlenerek oluşabilecek düşme riski gibi kazaların da önüne geçilebilir.İş Sağlığı ve Güvenliği Nedir
  • Risk kontrolü: Herhangi bir inşaat projesinde birçok disiplin bir arada çalışma yürütür, bu sebeple ortaya çıkabilecek problem sayısı tek bir alanda çıkabilecekten çok daha fazladır. Bu sorunların oluşturabileceği riskler tespit edilip durumun en iyi şekilde yönetilmesi için o onlarca madde içeren kontrol listesi formlarını dolurmaktansa tek bir fotoğrafla tüm değerlendirmeyi yaparak riskleri önceden anlayacak, olası yaralanma ve ölümlerin önüne geçecek altın değerinde bir YZ programı neden yaratılmasın?BOLD&Digital Consulting İstanbul | Enterprise Risk Management
  • Yaşayan ev, bina ve şehir: Geleneksel evlerin dijitalle harmanı, makine öğrenmesiyle işlenerek şimdilerdeki akıllı ev, bina ve şehirlerimiz ileride dil işlemeyle yaşıyor hale getirilmesi mümkün. Bina enerji performansı, yani yeni binaların ve mevcut binaların enerji verimliliği bina ömrü ve performansı ile bağlantılı olarak arttırılabilir. Isıtma ve soğutma sistemlerinin periyodik olarak kontrol edilmesi gibi, beklenen düzeyde konfor ve işlevselliğin sağlanmasıyla binaların verimliliği arttırılabilir. Bunlar dışında yaşanılan evden beklentiye göre sağlık kontrolünden düzene birçok alanda çözümü içinde bulunduran ev ile entegre yazılımlar projelerde yer alabilecek.Akıllı Ev Keyfine Kavuşmak İçin Sahip Olmanız Gereken 14 Teknolojik Ürün
  • Enerji tasarrufu: Yapay zeka uygulamaları gibi inovatif bir yol ile enerji ve kaynakların bilinçli kullanılması yolunda ilerleyerek birçok sektörde enerji tüketim oranlarının azaltılmasıyla enerji verimliliği arttırabilir. Otonom inşaat makineleri güneş enerjisiyle çalışarak elektrik ya da benzin gibi enerjilere gerek duymadan çalışırsa çevreyle uyumluluk da artacaktır.Enerji tasarrufu yapmak için 10 ipucu – Sepaş BlogSonuç olarak kalite yönetiminden tasarımda optimizasyona, yönetim, denetim, sürdürülebilirlik, risk kontrolü, proje planlaması, güvenlik gibi birçok alanda verimliliği ve üretkenliği arttırabilecek olan hızlı, kolay ve basit Yapay Zeka uygulamaları ile devre ayak uydurmak gerekiyor. Yapay zekanın silebileceği meslekler kaygısından uzaklaşarak oluşacak yepyeni iş kollarına odaklanmak ve yaratılacak kolaylığın süregelişini sağlamak üzere çalışmalara dört koldan devam etmek gelecek açısından hedeflerimizden biri olmalı. Günümüzü ve geleceği inşa ederken Yapay Zekanın sektörümüzde arttığı günlerde görüşmek dileğiyle.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here