Ankara, Paleolitik çağdan itibaren çok eski uygarlıklara ev sahipliği yapmış, tarihi ve konumu açısından çon önemli bir kenttir. Tabiki, en önemli deneyimlerinden birisi 1923’te Cumhuriyet’in Atatürk tarafından Ankara’da kurulmasıdır. Bununla beraber bu kent başkent olmuş, çağdaşlaşmanın başlayarak yeni bir kent imgesinin oluşması sağlanmıştır. Bir bölgenin kent imgesinin oluşmasında en önemli etkenlerden birisi mimaridir çünkü mimari sadece mekan tasarlamak değil, o bölgenin hareketini, yaşamını, geleceğini tasarlamaktır; bunun sayesinde Ankara yeni bir modern kimlik kazanmaya başlamıştır. Buna ek olarak, Ankara’daki yeni Cumhuriyet’in bu yaşamı diğer kentlerede ilham verip onların temel biçimini oluşturacaktır.

Ankara’nın ilk yıllarına baktığımız zaman Birinci Ulusal Mimarlık akımının etkili olduğunu aynı zamanda yeni bina tiplerinin var olduğunu; banka, meclis binaları, tren istasyonları, vb. gibi,   göreceğiz.

TBMM Binası / Clemens Holzmeister

    Holzmeister’in bu projesi meclis binası için düzenlenen bir yarışma sonucu ilk üçe kalmış ve Atatürk tarafından beğenilerek yapılması istenmiştir. 1938’de temeli atılan yapı savaş yıllarında durdurulmuş ve 1963 yılında tamamlanmıştır. Yaklaşık olarak 15.000 metrekarelik alan kaplayan bu yapıtta aksiyel, simetrik kütleler ve yeni-klasik öğelerle anıtsallık vurgulanmıştır. Yapının ortasında ve en yüksek noktasında büyük toplantı salonlarının bulunduğu ana kütle, ön cephede birbirine paralel iki sıra halinde kanatlar ve bunları birleştiren köprüler bulunmaktadır. Bu yalın kütlelerin dış malzemesi olarak bej renkli traverten, içeride ise otuz tür yerli mermer, çini, bronz, çeşitli ahşap türleri kullanılmıştır.

 

Etnografya Müzesi / Arif Hikmet Koyunoğlu

  Etnografya Müzesi Ankara Talat Paşa Bulvarı ile Atatürk Bulvarı’nın buluştuğu noktada ve Ankara’ya hakim olan Namazgah Tepesi’nde kurulan Cumhuriyet döneminin ilk müzelerinden birisidir. Dönemin en önemli mimarlarından biri olan Koyunoğlu tarafından tasarlanan bu müzenin yapımına 1925 yılında başlanmış ve iki sene sürmüştür. Mimari açıdan ilk çağdan Cumhuriyete kadar geçen dönemlerden karakteristik özellikler taşımaktadır. Ankara’ya hakim bir tepede olması, binanın anıtsal bir görünümde olması, yüksek bir platform ve merdivenlerle çıkılan sütunlu üçlü giriş özellikleri ile Anadolu’daki ilk çağ mimarisinin en önemli yapıları olan tapınakların giriş özelliğini yansıtmaktadır. Dikdörtgen planlı ve tek kubbeli olan bu yapının taş duvarları açık renk, sarımtrak yumuşak cins bir taş olan küfeki taşı ile kaplanmıştır ve alınlık kısmı mermer olup üzerileri oyma süslüdür. Bunlara ek olarak müze önünde at üstünde duran bronz Atatürk Heykeli 1927’de Milli Eğitim Bakanlığı tarafından İtalyan sanatkar Pietro Canonica’ya yaptırılmıştır.

Ankara Sergi Binası / Şevki Balmumcu

 Ankara Opera Binası / Paul Bonatz

        1933 – 1934 yılları arasında mimar Şevki Balmumcu tarafından ilk olarak bir sergi binası olarak inşa edilen yapı, daha sonra Paul Bonatz tarafından opera binasına dönüştürülmüştür. 1933 yılında Milli İktisat ve Tasarruf Cemiyetinin başlattığı yarışma sonunda Balmumcu’nun tasarımının yapılmasına karar verilmiştir. Yapı birbirini dik kesen iki kütleden oluşmaktadır, yatay ve uzun olan kütlenin ucu yarım daire ile sonlandırılmıştır ve bu uzun kütleyi kesen diğer kısa kütle paralel yerleştirilmiş üç dikey tesisat kulesi ve bunların arkasında kare planlı yüksek bir kuleden oluşur. Yatay dikey karşıtlığının çok güçlü bir şekilde gösterilmiştir ve bunu daha da güçlendirmek için yatay uzun kütleye dar pencere sırası eklenmiştir.  1948 yılında ise Paul Bonatz yapıyı İkinci Ulusal Mimarlık Akımına uygun hale getirmiş ve opera binasına çevirmiştir. Bu dönüşüm sırasında modernist çizgiler tamamen klasikleştirilmiş, revaklar, takılar ve süsler ile yeni üslubuna uygun hale getirilmiştir ve aynı zamanda uzun kuleyi ortadan kaldırmıştır. Şu an, Ulus’ta opera binası olarak hizmet vermektedir.

Emel DURMAZ

Kaynakçalar

http://www.arkitera.com/haber/13991/gecmisin-modern-mimarisi–ankara—1 http://www.arkitera.com/haber/14101/gecmisin-modern-mimarisi–ankara—2 http://www.goethe.de/ins/tr/ank/prj/urs/geb/geb/par/trindex.htm http://mimargozundenankara.weebly.com/yaz305lar/modern-ankaray-taclandran-mimar-clemens-holzmeister

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz
Lütfen adınızı giriniz